‘Samenwerkingsverbanden leveren nieuwe uitdagingen op voor bestuurders’

Hans Hoek

Masterclass over governance van verbindingen en samenhang bij Robert Walters

Kort geleden was het kantoor van Robert Walters in Amsterdam voor de tweede keer de locatie van een masterclass voor bestuurders. De sessie ging dit keer specifiek in op ‘governance van verbindingen en samenhang’. Hans Hoek, docent  van de masterclass en expert op het gebied van governance in de zorg bij C3 adviseurs en managers, vertelt meer over de masterclass.

Waar ging de masterclass over?

'In de (semi)publieke sector komen er steeds meer samenwerkings-verbanden tussen organisaties en tussen de mensen uit die organisaties. Daarnaast  geven bestuurders geven steeds vaker leiding aan een verband van verschillende rechtspersonen. De masterclass ging over de uitdagingen die deze concerns (samenhang) en samenwerkingsverbanden (verbindingen) opleveren.'

Hoe komt het dat bestuurders steeds vaker leiding moeten geven aan een samenhang van organisaties?

'Veel organisaties bestaan tegenwoordig uit meerdere rechtspersonen. Dat is een ontwikkeling die al zeker twintig jaar gaande is. Dat soort verbanden ontstaan vaak heel natuurlijk. Je kunt bijvoorbeeld denken aan een verpleeghuis en een thuiszorgorganisatie. Die combinatie is heel logisch, je bedient met beide diensten ouderen. Maar de financiering en de regels zijn voor een verpleeghuis volstrekt anders dan voor een thuiszorgorganisatie. Dan is het niet onlogisch om het verpleeghuis in de ene stichting onder te brengen en de thuiszorg in een andere. En dan valt dat samen onder een gezamenlijke moederstichting.'

Welke uitdagingen komen daarbij kijken?

'Die uitdaging zit hem enerzijds in de besturing binnen zo’n holding, welke bestuurlijke verhouding er is tussen de moederstichting en de dochters. Je kunt kiezen voor een vorm waarbij de rechtspersoon-moeder de dochters bestuurt, met directeurs binnen de dochters. Of je kunt kiezen voor een personele unie, waarbij de bestuurder van een moederstichting ook in het bestuur zit van de dochters. Bij elke vorm kom je voor uitdagingen te staan: Hoe houd je dit bestuurbaar, hoe voorkom je dubbele petten of dat medezeggenschap op de verkeerde plek plaatsvindt?

Een andere uitdaging is de besluitvorming binnen die samenwerkingsverbanden, waarin niet één partij de zeggenschap heeft.  Je krijgt steeds vaker teams die zijn samengesteld vanuit verschillende organisaties, bijvoorbeeld een wijkteam met jeugdwerkers, maatschappelijk werkers en verpleegkundigen. Die zijn elkaars collega maar werken vanuit een andere organisatie. Dat levert praktische problemen op wanneer iemand niet goed functioneert of wanneer de arbeidsvoorwaarden erg uiteenlopen. In je besluitvorming vraag je je dan steeds af of de verantwoordelijkheid primair binnen de eigen organisatie ligt of in dat samenwerkingsverband.'

Welke vraagstukken speelden er bij deelnemers aan de masterclass?

'Vooral vraagstukken rond die besluitvorming in samenwerkingsverbanden. Hoe wordt er besloten in het samenwerkingsverband en hoe in de eigen organisatie? Hoe hangen die twee samen? Hoe heeft de raad van bestuur invloed in het samenwerkingsverband en hoe houdt de raad van toezicht daar toezicht op. Hoe ga je om met visieverschillen binnen het samenwerkingsverband? Bijvoorbeeld wanneer  de ene partij nadruk legt op de structuur van een samenwerking, terwijl de ander meer vanuit wenselijkheden  denkt.  Hoe ga je om met enerzijds samenwerken op een onderdeel en met elkaar concurreren op een ander onderdeel?'

Een heel andere vraag: Er is een hoop veranderd dit jaar op het gebied van werken op afstand. Werken de Nederlandse Raden van Toezicht al met videoconferencing?

'Jazeker. Sinds de lockdown vinden heel veel raad van toezicht vergaderingen via video plaats. Lange tijd is dat ook de enige manier geweest, nu kunnen ze ook weer bij elkaar komen. Gelukkig, want bij dit soort bijeenkomsten mis je toch wel iets als je het alleen met video moet doen. Om te beginnen kost het een hoop tijd, er is altijd wel iemand met een slechte verbinding of een microfoon die niet werkt. En de informatieuitwisseling is toch minder effectief. Even onderling overleggen bij de koffiepauze gaat niet, dus je moet alles centraal doen of het achteraf oppakken. Ook dat kost extra tijd, ideaal is het niet.'

Welke specifieke uitdagingen leverde de coronacrisis bestuurders op?

'Als de ontwikkelingen zo snel gaan is vooral het delen van informatie een uitdaging. Hoe houd ik als bestuurder mijn raad van toezicht op de hoogte van wat er allemaal gebeurt? De gebruikelijke procedures schoten daarin tekort, dus dat leidde tot veel extra overleg.

Daarnaast is digitalisering een thema dat nu veel aan de orde is. Binnen de zorg was dat bijvoorbeeld al vrij ingeburgerd bij dermatologen, maar in veel andere disciplines nog niet. Is dat mogelijk zonder aan kwaliteit van medische zorg in te boeten? Die zoektocht is noodgedwongen in een versnelling gekomen, en dat zal voorlopig wel een hot topic blijven.'

Meer informatie

Wilt u meer weten over het werven van bestuurders? Lees dan meer over onze executive search.

Voor meer informatie over executive search, of de werving binnen de (semi) publieke sector kunt u contact opnemen met Pim van der Groen via 040-799 9910 of pim.vandergroen@robertwalters.com.

 

Recruitment advies 

»

Webinars 

»

Vacature uploaden 

»

Salary Survey 

»

Recruitmentadvies 

»