Marloes Strik: “De waarde van AI in procurement gaat veel verder dan personeelsbesparing”
AI zal steeds meer operationele inkooptaken overnemen. Wat betekent dat voor procurementteams? Robert Walters sprak hierover met Marloes Strik, global head of procurement bij DORC International, onderdeel van Zeiss Medical Technology. Vanuit ruim 25 jaar praktijkervaring en haar executive MBA-onderzoek ziet zij vooral een verandering in de behoefte aan expertise.
“AI neemt een groot deel van de administratieve taken over. Daardoor hebben procurementafdelingen mensen nodig die de uitkomsten van AI kunnen beoordelen en daarop de juiste actie ondernemen.”
Veel organisaties willen aan de slag met AI, terwijl de basis nog niet op orde is. Waar zie jij het in de praktijk vastlopen?
“De technologie gaat hard, maar organisaties zijn daar niet altijd klaar voor. Ik schat dat 80 à 90% van de AI-initiatieven binnen procurement nog in de pilotfase zit. Veel bedrijven werken nog met Excel en hun data is versnipperd over verschillende systemen.
Op Digital Procurement World [een toonaangevende tech conferentie voor procurement en supply chain professionals, red.] was de boodschap vorig jaar vooral: we moeten zo snel mogelijk aan de slag met AI. Inmiddels zie ik een groeiend besef dat je eerst moet kijken naar wat je wil bereiken en welke processen je daarvoor moet verbeteren. Want als je een niet goed werkend proces automatiseert krijg je nog steeds de verkeerde uitkomsten, maar dan sneller.
Ook de sector waartoe je bedrijf behoort bepaalt hoe ver je kunt gaan met AI. Ik werk veel in medtech, waar vanwege de patiëntenveiligheid menselijke controle voor bepaalde stappen vereist is. Dat beperkt bijvoorbeeld hoe makkelijk je van leverancier kunt wisselen. En zo zijn er meer factoren die bepalen wat en hoe snel je kunt automatiseren.”
Een investering in AI moet financieel rendabel zijn. Waar moet een CEO of CFO volgens jou naar kijken om dit te beoordelen?
“Als je de investering vooral presenteert als een manier om fte te besparen, maak je het jezelf lastig. Mensen in je team worden bang voor hun baan, waardoor je weerstand krijgt en het invoeren van AI juist langer duurt. Ondertussen leg je jezelf een besparingsdoelstelling op waarvan je nog niet goed weet of je die kunt waarmaken.
Met AI kun je ook bijdragen aan leveringszekerheid of aan het sneller op de markt brengen van producten. Stel dat je het selecteren en introduceren van leveranciers kunt versnellen, dan kun je sneller stappen maken in de productontwikkeling. Voor een CFO wordt het interessant als je kunt uitleggen wat dát voor de organisatie oplevert. Focus dus niet op het feit dat je leveranciers sneller kunt onboarden, maar leg uit hoe automatisering kan helpen om nieuwe producten eerder te lanceren en wat dat kan betekenen voor je omzet of marktpositie.
Bij risicobeheersing is die opbrengst moeilijker uit te rekenen. Je moet aan de voorkant investeren in een tool die mogelijk helpt om een verstoring te voorkomen, maar je weet niet zeker of die verstoring anders überhaupt was opgetreden. Dat maakt het lastig om de investering te onderbouwen, zeker voor middelgrote bedrijven. Beeldvorming door scenarioplanning van verschillende verstoringen, helpt daarbij.
Daarom zou ik ook adviseren om te beginnen met een probleem waarvan je de verbetering wel kunt laten zien. Denk aan de tail spend, de vele kleinere inkopen bij een groot aantal leveranciers. Als je met behulp van AI kunt bepalen waar je die inkopen kunt bundelen, kan dat minder leveranciers en facturen betekenen. Daarmee verminder je het administratieve werk, bij zowel procurement als finance. Als je op zo’n onderdeel de waarde hebt bewezen, kun je daarna verder uitbouwen.”
Hoe verandert het overnemen van operationeel werk door AI de samenstelling van je procurementteam? Waar let je daardoor op als je nieuwe mensen aanneemt?
“De meeste inkoopafdelingen zijn opgebouwd als een piramide, met bovenaan de CPO en onderaan een brede laag operationele inkopers die orders aanmaken, uitsturen en opvolgen. Naarmate je dat werk automatiseert, heb je onder in die piramide minder mensen nodig. Over die afname van operationele banen horen we veel in de media. Waar minder over gesproken wordt, is dat ik ook meer behoefte verwacht aan mensen in de tussenlaag. Zij moeten de uitkomsten van AI kunnen beoordelen en er vervolgens iets mee doen. Daardoor krijgt de afdeling meer een diamantvorm.
Een category manager kan bijvoorbeeld met behulp van een risicoplatform verder in de toeleveringsketen kijken en beoordelen of een tweede leverancier nodig is. Als ik iemand voor zo’n functie aanneem, zou ik dus willen weten hoe diegene data interpreteert. Kijk je kritisch naar een uitkomst en kun je AI bijsturen als je het er niet mee eens bent? Daarvoor moet je goed begrijpen hoe de processen werken en hoe je data effectief kunt interpreteren en benutten. Daarnaast zie je ook compleet nieuwe rollen ontstaan voor mensen die zich met de data en de invoering van AI bezighouden.”
Wat verandert er door die automatisering in het contact met leveranciers?
“Je krijgt meer tijd voor werk waar je nu vaak niet aan toekomt. Als je voor een leveranciersgesprek eerst informatie uit allerlei systemen moet halen, dan is dat een tijdrovend klusje. Kun je dat automatiseren, dan heb je tijd over die je kunt besteden aan het contact met je leveranciers. Hetzelfde geldt voor onderhandelingen over kleinere, niet-kritische inkopen: als AI die kan uitvoeren, houd je meer tijd over voor de belangrijke leveranciers.
Die relaties blijven heel belangrijk, omdat strategische inkoop over veel meer gaat dan de laagste prijs. Leveranciers kunnen technische kennis inbrengen bij productontwikkeling of samen met je nieuwe producten ontwikkelen. En als inkoper weet je bijvoorbeeld nog precies welke leverancier je eerder heeft geholpen toen je in de problemen zat. Die kennis heeft AI niet vanzelfsprekend. Juist doordat je meer kunt automatiseren, krijg je meer gelegenheid om aandacht te besteden aan dat menselijke deel van het vak.”
Veel inkopers leerden het vak via operationeel werk. Als AI dat overneemt, waar doen starters dan de ervaring op die ze als senior nodig hebben?
“Dat vind ik zelf ook een lastige vraag. Toen ik begon, kwam je vaak aan de administratieve kant binnen. Je maakte orders, volgde ze op en belde leveranciers. Daarna ging je een keer mee naar een leverancier en zag je hoe zo’n onderhandeling verliep. Op een Women in Procurement-bijeenkomst kwam een jonge vrouw naar me toe die het vak in wilde. Zij stelde precies die vraag: hoe kom ik daar straks binnen?
Ik weet nog niet hoe die leerroute er uiteindelijk uit gaat zien, want de ontwikkelingen in AI gaan heel snel. Tegelijk zitten veel bedrijven nog in de AI pilotfase en doen ook in mijn eigen team mensen nog deels administratief werk. We praten dus al over de gevolgen van automatisering, terwijl we in de praktijk nog bezig zijn de basis op orde te krijgen.
Voor het leren van het vak blijft het belangrijk dat je meegaat met mensen die al langer in procurement werken. Jongere collega’s zijn vaak enthousiast over technologie, terwijl ervaren collega’s al veel hebben geleerd in het contact met leveranciers en andere mensen in de organisatie. Door samen te werken kunnen ze die kennis aan elkaar overdragen.”
Je hebt in je onderzoek een framework ontwikkeld om AI binnen procurement in te voeren. Hoe helpt dat organisaties om de stap van ambitie naar praktijk te maken?
“Mijn onderzoek richtte zich op middelgrote bedrijven en specifiek op third-party risk platforms: AI-toepassingen die helpen om risico’s bij leveranciers en verder in de toeleveringsketen in kaart te brengen. Ik wilde weten waar je als organisatie moet beginnen als je zo’n toepassing wil invoeren.
In mijn framework kijk je daarom eerst naar wat de organisatie wil bereiken, waar de risico’s zitten en hoe volwassen de inkoopfunctie is. Je kunt als inkoopafdeling in je werkwijze al verder zijn dan in je gebruik van technologie. Dan moet je kijken waar technologie kan helpen om die volgende stap te zetten.
Van daaruit bepaal je welke toepassing past, hoe je de investering onderbouwt en hoe je de directie meekrijgt. Tegelijk maak je een leerplan voor je mensen: welke vaardigheden moeten zij ontwikkelen om ermee te kunnen werken? Soms kun je dat binnen je bestaande team oplossen, maar het kan ook betekenen dat je andere expertise moet aantrekken. Tot slot implementeer je de toepassing in verschillende fases, en blijf je die verder verbeteren.”
Zo’n aanpak vraagt ook iets van de leidinggevende. Hoe zorg je als procurementleider dat je team die verandering kan en wil maken?
“Als leider moet je de ervaring die je hebt opgebouwd benutten en zelf met AI aan de slag gaan. Er wordt veel nadruk gelegd op het idee dat jonge mensen tech savvy zijn. Maar bij succesvolle implementaties zie ik juist ook mensen die al lang in procurement werken, veel vakkennis hebben én enthousiast zijn over technologie. Die weten waar ze tegenaan lopen in hun werk en willen onderzoeken hoe AI daarbij kan helpen.
Daar zie ik een rol voor leiders: gebruik de kennis die je hebt en neem je team mee in wat je ermee onderzoekt. Leg ook de beslissingsbevoegdheid lager in de organisatie. Als AI bijvoorbeeld een scenario voorstelt, laat de mensen in je team dan zelf beoordelen of dat klopt en wat ze moeten bijsturen. Zij moeten met die uitkomsten aan het werk kunnen en daar ook zelf beslissingen over kunnen nemen.”
Over Marloes Strik
Marloes Strik is global head of procurement bij DORC international, onderdeel van ZEISS Medical Technology, en heeft ruim 25 jaar ervaring in procurement en supply chain management, voornamelijk binnen Medtech en pharma. Bij DORC International bouwde zij de inkoopfunctie op en maakte zij de ontwikkeling van scale-up naar onderdeel van een multinational mee. Ze behaalde haar executive MBA aan de Universiteit van Amsterdam, waar ze onderzocht hoe AI kan helpen om risico’s in internationale toeleveringsketens te beheersen. Daarnaast spreekt zij op vakconferenties over procurement en AI.
Meer informatie
Voor advies op maat bij het werven van procurement professionals, boek een adviesgesprek met onze procurement recruitment specialisten. Of neem voor meer informatie contact op via Netherlands@RobertWalters.com of 020 644 4655. Ben je op zoek naar een nieuwe baan? Bekijk hier onze procurement vacatures.
Meer recruitmentadvies
Bekijk alle artikelenVeel supply chain-teams staan onder druk. De vraag naar goede professionals blijft groot, waardoor teams kampen met volle agenda’s en een hoge werkdruk. Ellora van Woerkom, director bij Robert Walters in Rotterdam, ziet een paradox ontstaan: recruitment schuift soms naar de achtergrond terwijl de ni
Lees meerAls rechtenstudent rolde hij via een bijbaantje de inkoop in, waar hij direct een klik voelde met het vak. Ruim dertig jaar later is Peter Ligtvoet een bekende naam in de inkoopwereld. Als chief procurement officer en chief operating officer – of zoals hij het zelf noemt: ‘Chief Helping Out & Gettin
Lees meerAI ontwikkelt zich razendsnel binnen recruitment. Van AI-geschreven vacatureteksten tot geautomatiseerde screening, sourcing en ondersteuning tijdens sollicitatiegesprekken. De belofte is duidelijk: snelheid, schaal en efficiëntie. Maar wat betekent dat voor de kwaliteit van je hire? Faye Walshe, Gl
Lees meer