Het 90-dagenplan: zo start je sterk in je nieuwe baan

Net gestart in een nieuwe functie?  Dan is het goed om te weten dat de eerste 90 dagen in een nieuwe baan heel belangrijk zijn. Dit is het moment dat verwachtingen ontstaan, relaties vorm krijgen en je reputatie zich begint te bouwen. Niet omdat je alles al moet kunnen, maar omdat mensen in deze periode vooral letten op hoe je werkt: stel je de juiste vragen, luister je goed, ben je betrouwbaar, en maak je verstandige keuzes?

Een stevige basis

In de eerste maanden werk je aan een stevige fundering en aan de perceptie over jou als collega. Dit doe je door te werken aan: 

• Vertrouwen: afspraken nakomen, duidelijk communiceren, consistent handelen. 

• Geloofwaardigheid: laten zien dat je het speelveld snapt voordat je oplossingen pusht. 

• Positionering: waar ben jij van, en waar niet? 

• Relaties: wie zijn je sparringpartners, je mentoren en je beïnvloeders? 

Een goed 90-dagenplan is daarom geen lijstje met acties om ‘snel te scoren’. Het is een manier om te zorgen dat je eerst begrijpt, dan verbetert.  

Wiebke: 'Je nieuwe werkgever verwacht niet dat je na drie maanden volledig up en running bent. Waar ze wel op letten is of je hoofd en bijzaken goed kunt onderscheiden, goed luistert en dingen onthoudt, vragen stelt, en gemaakte afspraken nakomt. Juist in die eerste periode ontstaat het vertrouwen.' 

Zo stel je een effectief 90-dagenplan op

Bepaal je doelen

Begin met 3–5 doelen voor de eerste drie maanden. Niet alleen output-doelen, maar ook relatie- en leerdoelen. Denk aan: 

• Inzicht krijgen in de belangrijkste processen en beslismomenten 

• Duidelijkheid krijgen over wat succes betekent in deze rol 

• De belangrijkste stakeholders leren kennen en vertrouwen opbouwen 

• Een eerste ‘quick win’ realiseren die zichtbaar en relevant is 

• Een realistische roadmap maken voor kwartaal 2 en 3 

Maak doelen concreet door ze op te knippen in acties. In plaats van 'team leren kennen' zet je in je plan: In week 1-3 voer ik 10 kennismakingsgesprekken en vat ik per gesprek de inzichten samen: prioriteiten, frustraties, afhankelijkheden. Deze inzichten kunnen later goed van pas komen. 

Wiebke: 'Kandidaten beginnen vaak met het idee dat ze in korte tijd van alles moeten laten zien. Terwijl hiring managers meestal eerder rust zoeken dan bravoure. Liever iemand die in de eerste maanden scherp krijgt wat er speelt, dan iemand die overal tegelijk bovenop springt.' 

Leer je belangrijkste collega's kennen

Je impact wordt groter als je snel begrijpt wie waarover gaat en hoe beslissingen echt worden genomen. Maak daarom in de eerste weken een stakeholderlijst met drie categorieën:

• Directe samenwerking: mensen die je dagelijks nodig hebt

• Invloed: mensen die jouw succes kunnen versnellen of blokkeren

• Informatie: mensen die het systeem kennen (processen, historie, gevoeligheden)

Plan korte kennismakingsgesprekken (20–30 minuten) met een vaste set vragen. Bijvoorbeeld:

• Wat moet ik in deze rol absoluut wél doen, en wat juist niet?

• Wanneer vind jij dat iemand ‘goed’ samenwerkt?

• Wat zijn momenteel de grootste bottlenecks?

• Waar zou jij morgen mee stoppen als je kon?

• Wat moet ik weten over de cultuur die niet in documenten staat?

Probeer in elk gesprek te checken: ‘Wie moet ik hierna spreken over thema X, of welke actie moet ik nemen?’ Zo breidt je netwerk zich vanzelf uit.

Wiebke: 'In gesprekken met professionals die goed landen in een nieuwe rol, zie ik een patroon: ze nemen in het begin echt de tijd om mensen te leren kennen. Niet alleen de manager of het directe team, maar juist ook de collega's die veel weten van de praktijk, de cultuur en de uitdagingen binnen een organisatie.' 

Observeer en analyseer

De verleiding is groot om meteen te verbeteren, zeker als je al snel inefficiënties ziet. Maar de eerste weken zijn vooral bedoeld om het systeem te begrijpen:

• Welke processen lopen goed, en waarom werken ze?

• Waar lekt tijd, geld of kwaliteit weg?

• Welke doelen zijn officieel, en welke doelen leven er in de praktijk?

• Welke afspraken zijn helder, en welke bestaan vooral ‘in hoofden’?

Let ook op signalen die niet uitgesproken worden: waar wordt omheen gepraat, welke thema’s komen steeds terug, en waar zit irritatie? Dat zijn vaak de plekken waar je later wél impact kunt maken, maar alleen als je het zorgvuldig aanpakt.

Werk met een simpel observatielogboek. Per week noteer je:

• 1-3 dingen die goed werken en je niet moet aanraken

• 1-3 dingen die frictie geven

• 1 vraag die je nog moet uitzoeken

Zo voorkom je dat je conclusies trekt op basis van één incident of één mening.

Wiebke: 'Veel kandidaten willen zo snel mogelijk bewijzen wat ze in huis hebben. Maar dat lukt vaak beter als je eerst goed snapt waarom dingen gaan zoals ze gaan, voordat je dingen in beweging zet, en ook de tijd genomen hebt om buy-in en vertrouwen te kweken.' 

Van inzicht naar actie

Na je observatieperiode vertaal je je inzichten naar een actieplan dat praktisch en haalbaar is. Een goede aanpak is om te werken met drie soorten acties:

• Stabiliseren: wat moet eerst ‘rustig’ voordat je kunt bouwen?

• Verbeteren: welke 1–2 processen of werkwijzen leveren snel winst op?

• Opbouwen: welke fundamenten heb je nodig voor structurele impact?

Kies bewust voor focus. Eén goed uitgevoerde verbetering is waardevoller dan vijf half afgeronde initiatieven. Leg ook uit waarom je iets (nog) níét doet. Dat laat zien dat je prioriteiten kunt stellen, maar ook vooruit kijkt.

Wiebke: 'Een quick win hoeft helemaal niet groot te zijn. Soms zit de kracht juist in iets kleins dat vertrouwen geeft: een proces dat eindelijk duidelijk wordt, of een terugkerend knelpunt dat iemand netjes oplost.' 

Een stevige basis voor de lange termijn

Een 90-dagenplan helpt je de balans te vinden tussen snelheid en zorgvuldigheid. Je bouwt relaties op, leert hoe de organisatie werkt en kiest vervolgens gericht waar je energie het meeste oplevert. Het doel is niet om binnen drie maanden ‘alles’ te fixen, maar om duidelijkheid te creëren: over verwachtingen, over wat er speelt, en over waar jij het verschil kunt maken. 

Plan vaste check-ins met je manager. Gebruik die momenten niet alleen om een statusupdates te geven, maar ook om dingen scherp te krijgen: 

• Kloppen mijn prioriteiten nog met wat jij belangrijk vindt? 

• Wat zie jij dat ik nog niet zie? 

• Waar moet ik sneller gaan, en waar juist afremmen? 

• Heb je feedback over mij gekregen vanuit de organisatie? 

Zo blijf je op koers, krijg je sneller feedback, en bouw je aan vertrouwen. En dat laatste is één van de belangrijkste elementen voor een succes in je werk.  

Wiebke: 'De nieuwe collega's die in de eerste periode indruk maken, zijn meestal niet de mensen die de meeste meters maken. Het zijn degenen die acties goed afstemmen, feedback ophalen en zichzelf de vraag blijven stellen of ze wel met de juiste dingen bezig zijn.' 

Meer informatie 

Meer weten over werken via Robert Walters? Lees onze FAQ Of bekijk hier direct onze vacatures. Heb je vragen? neem contact op met Wiebke Coort via wiebke.coort@robertwalters.com of tel. +31 (0) 20 644 4655.